Wiadomości ogólne
Już w bardzo wczesnych epokach swego bytowania na Ziemi ludzie zaczęli osiedlać się także i w strefach o klimacie chłodniejszym. Wymagało to dodatkowej ochrony przed niesprzyjającymi wpływami otoczenia. Pierwszą bezpośrednią osłoną ciała przed zimnem i niekorzystnymi wpływami atmosferycznymi były dla ludzi pierwotnych futra zwierzęce. Później, gdy nauczono się tkactwa, zaczęto sporządzać maty i tkaniny z włókien roślinnych. Okryte włosem skóry zwierzęce zachowały jednak nadal duże znaczenie w konfekcji zarówno jako osłona przed mrozami, jak też jako symbol władzy, oznaka przynależności do wyższej klasy społecznej czy wreszcie jako ozdoba szat i strojów sporządzonych z innych materiałów. Skóry na futra
uzyskiwano pierwotnie wyłącznie z dziko żyjących zwierząt łownych. Obecnie skóry na futra zdobywamy nie tylko drogą polowania na zwierzęta dzikie, lecz także uzyskujemy je systematycznie od zwierząt gospodarskich, jak również od mniej lub bardziej udomowionych i zmienionych przez hodowlę zwierząt fermowych. Zasadniczo futro każdego ssaka, jeśli tylko zwierzę nie jest zbyt małe a jego skóra nie jest zbyt gruba ani też słabo owłosiona, zawsze może być wykorzystane do celów konfekcyjnych. Mimo tego, podaż futer na rynku światowym nie jest wystarczająca, a zapas skór nadających się na futra jest tylko na pozór olbrzymi. Wiąże się to z ogromnym zróżnicowaniem ich jakości. Już od dawna bowiem odczuwa się na rynku światowym brak niektórych gatunków skór futerkowych, zwłaszcza zaliczanych do tzw. futer szlachetnych.
Jest wiele powodów tego zjawiska. Na pierwszy plan jednak wysuwają się: a) wciąż rosnący popyt na futra szlachetne, których wykorzystanie staje się coraz szersze, b) szybkie wymieranie wielu i to najcenniejszych pod względem jakości futer gatunków zwierząt dzikich, nie umiejących przystosować się do warunków bytu zmienionych przez kulturę ludzką, a przy tym stale tępionych przez rabunkowe polowania, c) coraz większe trudności związane, przy zwiększonym zapotrzebowaniu, ze zdobywaniem niektórych, najszlachetniejszych gatunków futer, co wiąże się z małą dostępnością terenów, na których utrzymały się jeszcze w stanie dzikim okryte nimi zwierzęta i to zwłaszcza w miesiącach zimowych, kiedy skórki tych zwierząt są najcenniejsze. Zrodziło to potrzebę ochrony zwierząt futerkowych przez ograniczenie czasu polowań i ustalenie kontyngentów odstrzału, tworzenie rezerwatów oraz podejmowanie hodowli zamkniętej, prowadzącej do ich udomowienia. Hodowla fermowa zwierząt na futra jest jeszcze młodą gałęzią produkcji zwierzęcej. Jakkolwiek od dawna już nasuwała się myśl ażeby przez prowadzenie hodowli zwierząt futerkowych w warunkach sztucznych, stworzonych przez człowieka, ułatwić sobie obecnie i zapewnić na przyszłość warunki uzyskiwania potrzebnych ilości cennego towaru, to jednak rozwiązanie praktyczne tego zagadnienia nie było łatwe. W grę wchodzi bowiem duża liczba gatunków zwierząt należących do różnych rzędów, mających rozmaite wymagania dotyczące karmy i środowiska życiowego. Wszystkie te wymagania zwierząt musi zaspokoić hodowca.
Zwierzęta, których skóry wykorzystywane są przemysłowo na futra należą do 12 rzędów i 173 gatunków. Widzimy to z zestawienia zamieszczonego na następnej stronie.
Większość wymienionych zwierząt żyje jeszcze w stanie dzikim. Tylko niektóre z nich zostały udomowione lub też znajdują się w okresie przejścia w stan udomowienia.
Do niedawna rozpowszechniony był pogląd, że czasy, kiedy człowiek zdobywał dla siebie zwierzęta domowe są bardzo odległe i należą do prehistorii. Liczono na tysiąclecia okresy konieczne do przekształcenia się
zwierzęcia dzikiego w domowe. Zastanawiano się ile pokoleń musi przejść, zanim zwierzęta zatracą swoje pierwotne instynkty i dzikość oraz nabiorą typowych znamion udomowienia. Ostatnie zdobycze nauki wykazały, że poglądy te nie były słuszne. Proces udomawiania oparty na nowoczesnej wiedzy z dziedziny biologii i zoopsychologii przebiega obecnie szybciej i obejmuje szerszy krąg gatunków zwierząt niż dc niedawna sądzono, że jest to w ogóle możliwe.
Rzędy i liczba należących do nich ważniejszych gatunków zwierząt futerkowych
Ludzie osiedlają się obecnie na terenach mało dotąd poznanych i gospodarczo nie wykorzystanych. Szeroko prowadzona na tych ziemiach rabunkowa gospodarka łowiecka z trudem tylko ograniczana przez poszczególne rządy, musi z czasem doprowadzić do wymarcia wielu gatunków zwierząt przedstawiających dla człowieka bardzo dużą wartość. Dlatego ze szczególnym zadowoleniem należy powitać próby hodowania najcenniejszych, a równocześnie najbardziej zagrożonych gatunków oraz dążenie do przekształcenia ich w zwierzęta domowe, zanim nie wyginą na swobodzie ich ostatnie egzemplarze. Jest to jeden z zabiegów celowej ochrony przyrody i jej zasobów.