Tchórzofretka
Wiadomości ogólne
W ostatnim piętnastoleciu zestaw zwierząt futerkowych hodowanych w Polsce wzbogacił się o nowy gatunek. Jest nim tchórzofretka, zwana też — odpowiednio do handlowej nazwy swego futerka — elką. Według zgodnego mniemania autorów tchórzofretka jest ustalonym mieszańcem obu form wymienionych w jej nazwie, tj. tchórza i fretki. Ponieważ jednak fretka, zwana także tchórzem afrykańskim, jest tylko od dawna udomowioną albinotyczną odmianą tchórza, jest to więc metys między odmianowy uzyskany w ramach jednego gatunku. Tchórzofretkę charakteryzuje kombinacja cech okrywy tchórza i wielkiej płodności, niewybredności oraz łagodności fretki. Czyni to z niej cenne zwierzę użytkowe, dlatego hodowla tchórzofretek w naszym kraju ostatnio znacznie się rozpowszechniła. W latach trzydziestych XX w. hodowla tchórzy była dość powszechna w Kanadzie, zajmując ilościowo trzecie miejsce po lisach i norkach. W Polsce jednak hodowla tych zwierząt była dotąd mało znana.
Tchórz (i jego pochodne: fretka i tchórzofretka) należy do rzędu drapieżnych (Carnivora), rodziny łasicowatych (Mustelidae), rodzaju łasica (Mustela), podrodzaju tchórz (Putorius).
Tchórze występują dziko w całej Europie, z wyjątkiem Irlandii i Laponii. Są dwa dzikie gatunki tchórzy — leśny (Putorius putorius) i stepowy (Putorius eversmanni). Prawdopodobnie oba te gatunki wchodzą w rachubę jako przodkowie fretki.
Fretki (tchórze albinotyczne) znane były już w starożytności. Rzymianie używali ich do polowań na króliki. Znajdują one zastosowanie do tego celu w wielu krajach nawet obecnie. Ponadto jeszcze w średniowieczu trzymano fretki w domach oraz na okrętach do zwalczania myszy i szczurów. Od roku 1926 uzyskały fretki znaczenie jako zwierzęta laboratoryjne w badaniach wirusologicznych.
Futro tchórza nie należy do wysoko cenionych na rynku kuśnierskim, jest ono jednak trwałe i, pod nazwą ,,elki", używane na podszycia do
męskich płaszczy zimowych, na czapki i na kołnierze. Zastosowanie jego w konfekcji damskiej jest nieduże. Skóry tchórzofretek są bardzo podobne do skór tchórzy i są razem z nimi użytkowane. Futra fretek są natomiast jakościowo o wiele gorsze, rzadkie, o szorstkim włosie i o mało atrakcyjnej barwie, toteż są one mało wykorzystywane w kuśnierstwie. Fretki natomiast jako bardzo płodne, mleczne i dobrze odchowujące potomstwo bywają wykorzystywane na mamki w fermach norczych. Przemawia za tym także ich duża odporność na niekorzystne wpływy środowiska i o wiele mniejsze wymagania dotyczące jakości karmy. Ze względu na możność lepszego wykorzystania skór tchórzofretki rozpowszechnienie jej w „drugim rzucie" fermy norczej wydaje się bardziej wskazane.