Co to jest rasa? Zanim przystąpimy do omówienia poszczególnych ras kotów, zastanówmy się najpierw nad samym pojęciem rasy. Rasą nazywamy grupę zwierząt jednego gatunku i tego sa­mego pochodzenia, odznaczającą się pewnym wspólnym zespo­łem cech dziedzicznych, przekazywanych niezmiennie z pokole­nia na pokolenie. Rasy dzielą się na odmiany. Zwierzęta należące do jednej odmiany odznaczają się pewnymi wspólnymi właściwościami, odróżniającymi je od innych odmian tej samej rasy. Są to jednak takie właściwości, które nie uzasadniają jeszcze uznania danej grupy za rasę. Aby kot mógł być uznany za rasowego, musi odpowiadać swymi cechami pewnemu wzorcowi (standardowi). Wzorzec jest to ustalony przez hodowców szczegółowy opis wymaganych cech, właściwych dla danej rasy. Nie znaczy to jednak, aby każdy kot uznany za rasowego był wzorcem dla danej rasy. W praktyce bowiem prawie nigdy nie spotyka się idealnego pokroju lub umasz-czenia. Nawet najbardziej harmonijnie i prawidłowo zbudowany kot ma zazwyczaj drobne wady w niektórych partiach ciała lub w umaszczeniu. Dlatego też koty rasowe na wystawach i konkur­sach ocenia się przez tzw. punktowanie. Ocena taka polega na tym, że za budowę ogólną kota oraz za określone części jego ciała przyznaje się odpowiednią ilość punktów, zgodnie z ustaloną skalą punktową. Każda rasa ma odmienną skalę. Maksymalna jednak liczba punktów, jaką oceniany kot może uzyskać za po­krój i umaszczenie, jest zawsze jednakowa - 100. Taką ilość pun­któw może uzyskać kot, którego ogólny pokrój ciała i umaszcze­nie oraz budowa poszczególnych jego części nie mają żadnych wad, tzn. są wzorcowe dla danej rasy. W praktyce jednak, jak już wspo­minano, takich kotów prawie nie spotykamy. Ocena pokroju i umaszczenia kotów przez punktowanie dokonywana jest na oko oczywiście subiektywna. Aby przeprowadzić ją jak najbardziej prawidłowo, sędziowie posługują się opracowanymi wskazówkami. Dokładne usystematyzowanie ras kotów napotyka obecnie na duże trudności, ponieważ przeważnie tak się pomieszały przez swobodny dobór, że trudno dziś mieć pewność co do ich czystości. Dechambre - zoolog francuski - dokonał podziału kotów domowych na podstawie długości okrywy włosowej, umaszczenia i pochodzenia. Natomiast Cornevin uwzględniał jeszcze takie cechy rasowe, jak postawa uszu (uszy stojące i zwisające - koty chińskie), długość ogona (normalnej i nienormalnej długości lub jego brak) oraz barwa skóry (biała lub plamista - koty europej­skie i czarna - koty murzyńskie lub gambijskie). Klasyfikację kotów można przeprowadzić także na podsta­wie innych cech, np. kształtu głowy; koty europejskie mają kształt głowy okrągły, natomiast syjamskie i abisyńskie mają trójkątny zarys głowy, a koty perskie - kwadratowy. Klasyfikacja ras kotów według uwłosienia przedstawia się następująco: I. KOTY KRÓTKOWŁOSE 1. Koty europejskie pręgowane i marmurkowe jednokolorowe niebieskie (kartuskie, rosyjskie) szyldkretowe i szyldkretowe z białym reksy 2. Koty pozaeuropejskie syjamskie hawańskie burmskie tobolskie abisyńskie nubijskie 3. Koty bezogoniaste koty z wyspy Man japońskie sudańskie 4. Koty chińskie (zwisłouche) II. KOTY DŁUGOWŁOSE Koty perskie (czarne, białe, niebieskie, srebrzyste itp.) koty khmerskie koty birmańskie koty tureckie III. KOTY NAGIE Jak już wspomniano, Międzynarodowa Federacja Hodow­ców Kotów (FI FE) opracowała wykaz ras i odmian barwnych kotów. Numery ras i odmian są stałe; posługują się nimi sędzio­wie wystawowi przy ocenie oraz podaje się je w metryczkach i ro­dowodach. Ponieważ nasi hodowcy wystawiają koty na wystawach w Cze­chosłowacji, NRD, RFN, Austrii i Francji, wskazane jest z wyka­zem tym zapoznać czytelników. Długowłose: Wykaz ras i odmian kotów uznanych przez Międzynarodową Federację Hodowców Kotów (FIFE) 6a perskie niebieskodymne 6dsh perskie kameo 6dsd perskie kameo cieniowane perskie srebrzyste marmurkowe perskie bure marmurkowe 8a perskie niebieskie marmurkowe perskie rude marmurkowe perskie szynszylowate perskie szyldkretowe perskie szyldkretowe z białym 12a perskie dwukolorowe 12b perskie niebieskoszyldkretowe z białym 13 perskie niebieskokremowe 13a perskie o innym umaszczeniu 13a ss perskie srebrzyste dymne 13b khmerskie (colour point) z ciemnobrązowymi oznakami z niebieskimi oznakami z czekoladowymi oznakami z liliowymi oznakami z rudymi oznakami - z szyldkretowymi oznakami 13c birmańskie z ciemnobrązowymi oznakami z niebieskimi oznakami z czekoladowymi oznakami z liliowymi oznakami 13d tureckie Krótkowłose: 14 europejskie białe z niebieskimi oczami 14a europejskie białe z pomarańczowymi oczami 14b europejskie białe z różnie zabarwionymi oczami europejskie czarne kartuskie 16a rosyjskie niebieskie europejskie kremowe europejskie srebrzyste pręgowane i marmurkowe europejskie rude pręgowane i marmurkowe 20 europejskie brązowe pręgowane i marmurkowe 20b europejskie niebieskie pręgowane i marmurkowe europejskie szyldkretowe europejskie szyldkretowe z białym abisyńskie 23a abisyńskie rude 24 syjamskie z ciemnobrązowymi oznakami 24a - z niebieskimi oznakami 24b - z czekoladowymi oznakami 24c - z liliowymi oznakami 25 z wyspy Man bez ogona 25a z wyspy Man z krótkim ogonem 26 krótkowłose o innym umaszczeniu 27 burmskie brązowe 27a burmskie niebieskie 27b burmskie czekoladowe