POINTER Wzorzec (znowelizowany) wpisany do rejestru FCI pod liczbą 1 (l.IX. 1970 r.). Rasa ta pochodzi ponoć od psów hiszpańskich używanych do polowań na ptaki — czy to przy pomocy sieci, czy przed sokołami czy wreszcie przed strzelcem (w okresie gdy używano broni z kur­kami skałkowymi nabijanej od przodu), kiedy myśliwy wymagał od psa polowego nie tylko dobrego węchu, ale i wytrwałej stójki, by zdążył przygotować broń i podejść do zwierzyny na bliski dy­stans, odpowiednio do nośności i celności ówczesnej broni. Dziś nie można z całą pewnością powiedzieć, jak doszło do tego, że uzyskano psa ptasznika, który na zapach zwierzyny (kuropatwy), „zamierał w bezruchu jak porażony i za uchodzącą kurą podciągał Fot. 51. Pointer - Certa-Magda z Królewskiej Góry, PKR M-XXVIII-7517, hod. A. Kuśmirek, wł. J. Wierzbicki, Warszawa (fot. B. Gałka) wolno, nie płosząc jej". Przypuszczalnie wielowiekową selekcja wśród setek pokoleń psów doprowadziła do otrzymania tego wyni­ku pożądanego dla człowieka, a przeciwnego naturze psa. Na sta­rych sztychach ówczesne psy polowe zaopatrzone są w coś w ro­dzaju kagańca z kolcem, który miał hamować przed zbytnią agre­sją wobec wystawianych kur. Źródła średniowieczne i późniejsze wskazują na to, iż ówczesny wyżeł lub legawiec był psem raczej ciężkim, powolnym w chodach — stosownie do potrzeb i możli­wości ówczesnych myśliwych polujących na ptactwo. Dopiero w miarę doskonalenia broni palnej wyłoniła się potrzeba posiada­nia psów żywszych, pokrywających więcej pola przed myśliwym i wytrwale rewirujących po wrzosowiskach, gdzie głównym przed­miotem zainteresowań łowieckich były grousy (z rzędu kuraków — podobne do pardw). Angielscy hodowcy sięgnęli do swoich oga­rów, a szczególnie íoxhoundów, które były wytrwałymi galopena-mi. Tajemnicą talentu myśliwych-hodowców angielskich jest, że udało się im przeszczepić na tego nowego psa budowę i wytrwa­ łość gończaka, zainteresowanie się ptactwem i stójkę oraz pozba­wić go prawie zupełnie zaintersowania dla zwierzyny włochatej. Faktem jest, że udało się im to w pełni. Dzięki temu powstała no­wa rasa, ideał wyżła polowego. Rasa ta jest od dawna wyrównana. Wrażenie ogólne. Pointer winien być harmonijnym i dobrze zbudowanym w każdym szczególe. Żywy, uosobienie siły, wy­trwałości i szybkości. Głowa. W części mózgowiowej średniej szerokości i we właściwej proporcji dla długości kufy. Krawędź czołowa wy­raźnie zaznaczona, guz potyliczny wyrazisty. Nosi krawędź po­wiek ciemne, mogą jednak być jaśniejsze u psów o umaszczeniu łaciatym, jasnożółtobiałym lub cytrynowobiałym. Nozdrza szero­kie, miękkie i wilgotne. Kufa nieco wklęśnięta, kończy się na równym poziomie z nozdrzami, robi wrażenie lekko siodłowate; kości jarzmowe niezbyt wyraziste, wargi miękkie, silnie rozwinię­te. Oczy osadzone w tej samej odległości od guzu potylicznego co od nozdrzy. Pod oczami łagodne wklęśnięcie, oczy błyszczące, przyjaznym wyrazie, nie gapiowate ani bezczelne, wzrok skiero­wany wzdłuż nosa przed siebie. Kolor oczu orzechowy lub brązo^ wy — stosownie do maści szaty. Uszy dość wysoko osadzone ściśle do głowy przylegające, umiarkowanie długie i raczej spi­czasto zakończone. Zgryz nożycowy. Szyja. Długa, muskularna, lekko łukowata, wyraźnie odcinają­ca się od łopatek, bez luźnych fałdów skórnych. Tułów. Krótko, związany. Klatka piersiowa dostatecz­nie szeroka. Mostek nisko zachodzący (do poziomu łokci). Żebra dobrze wysklepione, ku lędźwiom coraz bardziej spadziste. L ę-d ź w i e silne, muskularne i lekko wysklepione. Kości biodrowe szerokie i wyraźnie widoczne, lecz nie powyżej poziomu grzbietu. Sylwetka od głowy ma opływową linię, kojarzącą się ze sprężys­tością. Kończyny przednie. Łopatki długie, zachodzące ukośnie daleko do tyłu. Przednie nogi proste i silne; kości owalne, mocnej konstrukcji, ścięgna mocne i wyraziście zarysowane. Staw nad­garstkowy z przodu płaski i lekko wystający od strony wewnętrz­nej. Sródręcze wydłużone, mocne i sprężysta Kończyny tylne. Kolana dobrze ukątowane, staw skokowy ni­sko położony, uda potężne, bardzo muskularne, takież podudzia. Łapy owalne z wyraźnie wykrojonymi, wysklepionymi palcami i mocnymi opuszkami. Ogon. Średnio długi, u nasady gruby, zwężający się stopniowo ku końcowi, pokryty zwartą sierścią i noszony na jednym pozio­mie z grzbietem, bez wygięcia ku górze; pies w ruchu bije nim na boki. Szata. Delikatna, krótka, twarda, równomiernie pokrywająca całe ciało, idealnie gładka i prosta, wyraźnie błyszcząca. Maść. Najczęściej łaciata: cytrynowo-biała, pomarańczowa z białym, czekoladowo-biała i czarno-biała. Maść jednolita i trój­barwna również poprawna. Wzrost. Wysokość w kłębie: psy 62,5—67 cm, suki 60—65 cm. Chody. Swobodne, pokrywające wiele pola w każdym skoku. Siła napędowa tyłu, łokcie nie skierowane na zewnątrz ani do środka. Podnoszenie wysokie nóg (jak hackney) niedopuszczalne. Jak wynika z podanego wzorca, w Anglii zwraca się uwagę przede wszystkim na cechy użytkowe. Podobnie jak w hodowli follbluta — nie traci się czasu na utrwalenie cech drugorzędnych, lecz selekcjonuje psy na polowych próbach użyteczności. Inna rzecz, że to poszukiwanie użyteczności doprowadziło do równo­czesnego wyselekcjonowania psa pięknego w swej celowej harmo­nii budowy. Toteż mimo lakonicznego wzorca rasa jest wyrówna­na w budowie. Chciałbym tu jeszcze wspomnieć, że i nasza selekcja powinna być oparta przede wszystkim na próbach polowych, a do hodowli należałoby pozostawić tylko psy po dobrych przodkach, które wy­kazały swą użyteczność. Należałoby tylko eliminować przy tym psy zbyt lekkie, jeśli mają skłonność do nerwowości, co często idzie w parze ze zbytnią lekkością. Pointery przyczyniły się do uszlachetnienia wielu ras wyżłów kontynentalnych i w rękach doświadczonych hodowców mogą ro­lę tę spełniać nadal. Lecz takich mieszańców nie można uważać za pointery i używać ich do dalszej hodowli z pointerami, lecz co najwyżej do uszlachetniania psów kontynentalnych. Pointer, podobnie jak koń angielski, powinien być uważany za psa pełnej (tzn. czystej) krwi.