Wiadomości ogólne Piżmak (Ondatra zibethica L.) od dawna interesował hodowców. Gry­zoń ten, należący do rodziny myszowatych (Muridae), pochodzi z Ameryki Północnej. Piżmaki są podobne do szczurów wodnych, lecz są od nich większe. Dopiero przy bliższych oględzinach spostrzegamy charaktery­styczne cechy różniące piżmaki od właściwych szczurów wodnych: pio­nowo spłaszczony ogon, błony pływne spinające palce ich tylnych nóg i dwa duże gruczoły piżmowe położone symetrycznie pod skórą, po obu stronach prostnicy. Okrywa włosowa piżmaka jest gęsta. Włosy pokrywowe, których dłu­gość dochodzi do 40 mm, odznaczają się silnym połyskiem. Włosy pod-szyciowe (puch) są gęste, miękkie i mniej więcej o połowę krótsze od włosów pokrywowych. Piżmaki osiągają do 1000 g wagi żywej. Ich futerka są dość wysoko cenione, gdyż nadają się do wykorzystania w stanie naturalnym, jak i na imitację futer szlachetnych. Najpospolitsze są piżmaki szarobrunatne z domieszką czarniawej ma- ści na grzbiecie. Spód ciała mają jaśniejszy, szarorudawy lub srebrzysto-szary. Najcenniejsze są zwierzęta ciemno umaszczone, prawie czarne. Tra­fiają się też niekiedy albinosy. Ustalono już linie hodowlane piżmaków czarnych. Jest to wstęp do powstania wyodrębnionych ras. Około roku 1906 piżmaki importowano do Europy. Kilka par tych zwierząt wypuszczono w Czechach na wolność. Rozmnożyły się one bar­dzo silnie i, nie znajdując naturalnych wrogów, rozszerzyły znacznie za­sięg swego występowania. Dziś piżmaki występują dziko w większości krajów naszego kontynentu. Są to zwierzęta prowadzące ziemno-wodny tryb życia. Kopią one nory nad brzegami wód, wyposażając je w długie korytarze wejściowe, uchodzące zazwyczaj poniżej poziomu lustra wody do stawu czy jeziora. Przez budowę tych nor i tuneli dzikie piżmaki uszkadzają nieraz tamy i groble, przynosząc poważne straty w gospo­darstwach rybnych. Piżmaki są zwierzętami roślinożernymi. Żywią się one soczystą ro­ślinnością stawową, trawą i korzeniami. Z pokarmów pochodzenia zwie­rzęcego, w przeciwieństwie do szczurów, korzystają tylko wyjątkowo. Dlatego przypisywanie piżmakom szkód w zimochowach czy nawet wśród ryb w stawach otwartych oparte jest raczej na nieznajomości rzeczy lub na nieporozumieniu, gdyż są to najczęściej szkody wyrządzane przez szczury. Hodowlę piżmaków można prowadzić systemem wolnym, półwolnym lub klatkowym. W Związku Radzieckim wypuszczono masowo piżmaki na wolność i otoczono je w wielu okolicach ochroną, zyskując w ten sposób dla kraju nowy gatunek cennego zwierzęcia łownego, dostarcza­jącego dużych ilości wartościowych skórek. Podobnie postąpiła Finlandia. W Polsce, ze względu na szkody wyrządzane rzekomo przez piżmaki w gospodarce stawowej — wydano 14 sierpnia 1934 r. rozporządzenie do­puszczające jedynie klatkową hodowlę piżmaków i obciążające ją szere­giem dodatkowych zastrzeżeń dotyczących warunków technicznych. Miało to zapobiec ucieczkom piżmaków i rozmnażaniu się ich na swobodzie. Obec­nie jednak, wobec tego, że piżmaki występują dziko już we wszystkich nie­mal częściach Polski — rozporządzenie to, mimo że nadal formalnie obo­wiązujące straciło jednak swą aktualność. Hodowlę klatkową piżmaków możemy prowadzić systemem mono-gamicznym (tj. parami) lub, częściej — poligamicznym. Klatki przezna­czone dla piżmaków mają w zasadzie tę samą budowę co zagrody lub klatki dla nutrii, różnią się od nich jedynie mniejszymi wymiarami. Nor­malny typ stanowi klatka o wymiarach 1 X 0,5 X 0,35 m. Do zbiorowego wychowu młodych stosuje się klatki o podwójnej dłu­gości i szerokości. Klatki dla samotnych samców mogą być nieco krótsze niż klatki dla samic. Każda klatka musi być zaopatrzona w domek miesz­kalny i basen do pływania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami klatka dla piżmaków musi być ze wszystkich stron zamknięta i tak zabezpieczona, żeby uniemożliwiała wszelką próbę ucieczki chowanych zwierząt. Warunkom tym odpowiada jedynie blacha, beton i gęsta siatka, z mocnego 1,5—1,8 mm grubości drutu.