JAMNIKI
Wzorzec wpisany do rejestru FCI 1 pod liczbą 148b (1964 r.).
Jamniki zdobyły ogromną popularność na całym świecie (poza swą ojczyzną NRD i RFN, szczególnie zaś w Szwecji, gdzie licznie występują. Pod względem usposobienia oraz do pewnego stopnia użytkowności jamnik jest zbliżony do posokowca, a z wyglądu przypomina krótkonożnego psa gończego. Obecnie miłośnicy tej rasy zapominają częstokroć o tym, że jamnik jest z pochodzenia psem użytkowym. Jeśli więc ma on zachować swą wartość,, to materiał hodowlany powinien być selekcjonowany pod tym właśnie kątem widzenia także przez amatorów nie polujących. Przy zakupie szczeniąt należałoby dawać pierwszeństwo potomstwu psów, które zdały w praktyce egzamin norowca lub gończaka.
Użytkowy jamnik musi być sprężysty i mimo krótkonożności musi być wytrwałym biegaczem jako posokowiec i szperacz lub nawet pies gończy, mieć wrodzoną pasję i ciętość na drapieżniki, mocne i zdrowe uzębienie. Poza tym nie powinien być pozbawiony pojętności i samodzielności. Ta samodzielność utrudnia wprawdzie opanowanie psa i wpływa ujemnie na karność, lecz to już łączy się z jego pracą.
Jamnik jest nie tylko „indywidualistą", ale można by powiedzieć „osobistością" psiego rodu. Z tym wszystkim łączy się jego zdolność myśliwska i przemiłe przywiązanie do pana. I wreszcie jeszcze jedna uwaga — jamnik ma być psem krótkonożnym, lecz nie krzywonożnym wskutek przebytej krzywicy. Trzeba przy tym pamiętać, że jest on wrażliwy na wilgoć, chłód i przeciąg.
Jamnik w starszym wieku, kiedy już jest mniej ruchliwy, ma skłonność do tycia i związanej z tym złej przemiany materii, a także do niedowładu tylnej parth ciała. Należy więc codziennie wyprowadzać go na spacery, nawet gdy sam nie domaga się o to.
Wrażenie ogólne. Pies niski, krótkonożny, o wydłużonej, lecz zwartej sylwetce i silnej muskulaturze. Głowa noszona śmiało, niemal „wyzywająco", o inteligentnym wyrazie. Mimo krótkich kończyn w stosunku do długiego tułowia nie może mieć sylwetki łasicy i nie może być ograniczony w ruchach.
Głowa. Wydłużona, oglądana z góry i z boku — zwężająca się równomiernie aż do końca nosa, ostro zarysowana, sucha. W części mózgowiowej zaledwie płasko wysklepiona, z nieznaczną krawędzią czołową (im mniejsza, tym bardziej typowa), przechodząca w szlachetnie uformowany grzbiet nosa. Łuki nad-oczne wydatnie zaznaczone. Chrząstka nosowa i koniec nosa długi i wąski. Ściśle przylegające wargi dobrze okrywają żuchwę, nie głębokie i nie ryjkowato spiczaste; kącik warg lekko zaznaczony. Nozdrza rozwarte. Pysk dający się szeroko rozwierać, „rozcięty" aż poza oczy. Uzębienie mocne i silna żuchwa. Kły mocne i ściśle zachodzące na siebie. Zgryz kleszczowy lub nożycowy jednakowo oceniane. Oczy średniej wielkości, owalne, osadzone na bokach głowy, o jasnym, silnym, lecz przychylnym i nie ostrym wyrazie, lśniące ciemno-czerwono-brązowe do czamobrą-zowych — niezależnie od umaszczenia szaty. Oczy jasne, rybie lub perliste u okazów szarych i łaciatych nie są pożądane, ale nie uważa się ich za dużą wadę. Uszy osadzone wysoko niezbyt ku przodowi, dość długie, ale nie przesadnie, ładnie zaokrąglone, nie wąskie, nie spiczaste czy pofałdowane; ruchliwe. Przednią krawędzią przylegają ściśle do policzka.
Szyja. Dość długa, muskularna, sucha bez fałdów skórnych tworzących podgardle, łagodnie wygięta w karku, noszona swobodnie i wysoko.
Tułów. Przód dostosowany do wyczerpującej pracy pod ziemią, muskularny, zwarty, głęboki, długi i szeroki. Kłąb wysoki i długi. Grzbiet w okolicy kręgów piersiowych poziomy, a w partii lędźwiowej lekko wysklepiony. Mostek silnie zaznaczony, tak znacznie wystający, że po obu jego stronach tworzą się dołki. Klatka piersiowa oglądana z przodu — owalna, oglądana z góry i z boków — pojemna, zapewniająca dostatecznie dużo miejsca dla serca i płuc. Zebra zachodzą daleko do tyłu i przechodzą stopniowo w linię brzucha. Zad długi, okrągły, silnie umięśniony.
Kończyny przednie. Łopatka długa i ukośnie ustawiona, o twardym i plastycznym umięśnieniu^ mocno przylegająca do klatki piersiowej. Ramię takiej długości jak łopatka, ustawione do niej pod kątem prostym, o mocnej kości i silnym umięśnieniu przylegające do żeber, lecz nie pozbawione swobody ruchów. Pod-ramię krótkie, możliwie mało wygięte do wewnętrznej strony, z przodu i od zewnętrznej strony pokryte twardymi i plastycznymi mięśniami, takiej długości, aby odległość od podłoża (prześwit psa) do dolnej linii tułowia równała się mniej więcej 1/3 wysokości psa w kłębie. Łokcie położone w bliższej nieco odległości od siebie niż łopatki. Nadgarstek oglądany z boku — nie stromy ani wychylony do przodu. Przy właściwej długości oraz ukątowaniu łopatki i ramienia noga przednia oglądana z boku zasłania najniższy punkt linii piersi. Łapy twarde i dobrze wysklepione, z mocnymi opuszkami (podeszwami). Palce zawsze ściśle zwarte, wyraźnie wysklepione, z mocnymi pazurami i elastycznymi opuszkami. Z pięciu pazurów cztery dotykają ziemi.
Kończyny tylne. Miednica nie za krótka, dość silnie rozwinięta, położona umiarkowanie ukośnie. Uda silne, dość długie, ustawione pod kątem prostym do miednicy. Pośladki zaokrąglone. Kolana szerokie i mocne. Podudzia w porównaniu z podudziem psów innych ras krótkie, ustawione pod kątem prostym do uda, silnie umięśnione. Staw skokowy szeroki o silnie zaznaczonej pięcie. Śródstopie długie,, ruchliwe w stosunku do podudzia, nieco wygięte ku przodowi. Łapa wsparta na podłożu całą podeszwą. Cztery zwarte i ładnie wysklepione palce juk u łap przednich. Pazury krótkie. Tył oglądany z tyłu — zupełnie prosty.
Ogon. Osadzony ną wysokości kręgosłupa, tworzący jego przedłużenie bez silnego wygięcia.
Cechy odmianowe jamników. Jamniki hoduje się w trzech odmianach szaty — krótkowłose, szorstkowłose i długowłose. Wszystkie one powinny odpowiadać w równej mierze wyżej podanemu wzorcowi. Cechy odmianowe zostaną kolejno omówione.